اهداف و برنامه های بلند مدت و کوتاه مدت گروه مطالعات تفصیلی و تهیه طرح ، در راستای اجرای سیاست های کلان سازمان انرژی های نو ایران
1- مقدمه :
پتانسیل بهره برداری انرژی باد در جهان EJ 110 برآورد گردیده است که از این مقدار حدود 39000 مگاوات نصب شده است. در کشور ایران با توجه به مناطق بادخیز مناسب، طراحی و ساخت اسیابهای بادی از 200 سال قبل از میلاد مسیح رایج بوده و هم اکنون نیز بستر مناسبی برای گسترش بهره برداری از توربین های بادی فراهم می باشد. توربینهای بادی سالهاست که برای مهار انرژی باد به منظور انجام کارهای مکانیکی مانند پمپاژ آب بکار میرود. مزارع، کاربران اصلی توربینهای بادی برای تولید برق با مولدهای الکتریکی بودهاند. توربینهای بادی اساساً همان آسیابهای بادی هستند که برای تولید برق بکار میروند، و در مناطقی که بتوان از توربین بادی استفاده کرد، این تکنولوژی به عنوان اقتصادیترین انتخاب در بین انرژیهای تجدید پذیر به شمار میرود. امروزه توجه خاصی به این تکنولوژی شدهاست.
2- تعریف گروه مطالعات تفصیلی و تهیه طرح
وظیفه این گروه مطالعات تکمیلی و دقیق در راستای بهره گیری از انرژی های باد و امواج متناسب با پیشرفت های علمی کشورهای صاحب تکنولوژی و جهت دهی تحقیقات و نگرش های توسعه ای به این سمت می باشد. مشارکت در تدوین استاندارد های ملی و بین المللی جزء مهمترین وظابف این گروه می باشد.
3- اهداف گروه مطالعات تفصیلی و تهیه طرح
گروه مطالعات تفصیلی و تهیه طرح، سعی دارد با برداشتن گامهای اصولی و زیربنایی، راه را برای توسعه و احداث نیروگاه های بادی در کشور باز کند.
اهداف این گروه در دو زمینه ارائه می گردد :
الف- اهداف کوتاه مدت
ب- اهداف بلند مدت
4 - اهداف کوتاه مدت گروه مطالعات تفصیلی و تهیه طرح
· ارائه پیشنهاد تشکیل کمیته فنی TC88(کمیته فنی استاندارد های توربین های بادی) به سازمان استاندارد
· بررسی سازنده های دکل های پتانسیل سنجی و استانداردهای بکاررفته در آنها
· تعیین جایگاه ایران در حوزه انرژی بادی در مقایسه با کشورهای منطقه و اسلامی
· شناسایی انواع جدید و مدرن تجهیزات جانبی دکل های باد سنجی در راستای تدقیق داده های اندازه گیری شده
· حمایت از پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکتری وفق اولویت های مدون دفتر
· بررسی توان بالقوه و پتانسیلهای منطقهای باد و امواج در کشور
· انتشار نتایج پروژه های اجرا شده و دانش فنی بدست آمده
· تحلیل فنی و اقتصادی پروژههای دردست اجرا
· ارزیابی و عملیاتی کردن برنامهها و طرحها
· تشویق سرمایه گذاری و تقویت بخش خصوصی
· بالا بردن سطح کیفیت نیروهای انسانی
· جذب نیروی انسانی کارآمد و متخصص در راستای اهداف پروژهها
· ایجاد باور در مسئولین در رابطه با انرژی باد و توسعه روش های شناخت منابع باد و امواج، جهت جذب منابع مالی مورد نیاز
· گسترش سطح ارتباطات دولتی و بین المللی
· تأمین اولویتهای طرحهای مطالعاتی، تحقیقاتی و اجرائی در راستای دستیابی به دانش فنی و هم گام شدن با تکنولوژی روز دنیا
5- اهداف بلندمدت گروه مطالعات تفصیلی و تهیه طرح
· انجام مطالعه، تحقیق و ارزیابی روند توسعه در زمینه شناخت منابع باد و امواج کشور
· آموزش افراد متخصص و انتشار کتب و مقالات در زمینه تخصصی منابع انرژی باد و امواج
· حمایت فنی و اقتصادی و ظرفیت سازی در زمینه انجام عملیات پتانسیل سنجی
· بروز رسانی نتایج حاصل از پروژه های بادسنجی
· تبدیل شدن به قطب تحقیقاتی و اطلاعاتی در زمینه آخرین روشهای شناخت منابع باد و امواج
· تبدیل شدن به یک مرجع قابل اطمینان جهت تولید حهت کسب اطلاعات، در زمینه منابع باد و امواج کشور
· افزایش تمایل سرمایه گذاری بخش خصوصی داخلی و خارجی با وضع قوانین حمایتی به نفع سرمایه گذاران در راستای اهداف دفتر
· گسترش تحقیقات و آموزشهای کاربردی و حمایت از مبتکران و مخترعان در زمینه فن آوری پتانسیل سنجی جهت همگام شدن با تکنولوژی روز دنیا
· تعریف پروژه های جدید شناخت منابع انرژی باد و امواج در راستای نیاز و صرفه و صلاح کشور
6- تشریح زمینه های کاری گروه مطالعات تفصیلی و تهیه طرح
در این گروه سعی میشود تا با تقسیم بندی مناسب، ارکان اصلی پروژه ها که همانا اهداف آن میباشد تحقق یابد. فعالیتهایی که در قالب این گروه انجام خواهد پذیرفت در چهار محور زیر خواهد بود:
· انجام مطالعات فنی، اقتصادی و امکان سنجی
· تحقیق و توسعه (R & D)
· آموزش و انتشارات
· اجرای پروژه های پتانسیل سنجی و تهیه اطلس های باد، امواج و منابع آبهای جاری کشور
6-1- انجام مطالعات فنی، اقتصادی و امکان سنجی
هدف: بدیهی است که توسعه و پیشرفت هر فنآوری ، در گرو شناخت و آگاهی دقیق از مبانی علمی و نیز بازارهای فعلی و آتی آن میباشد. لذا برای اینکه بتوان به اهداف مورد نظر گروه به خوبی دست یافت، لازم است در گام اول، مطالعات منسجم و مدونی در تمامی جوانب پتانسیل سنجی باد و امواج صورت بگیرد. هدف نهایی از این مطالعات تدوین استراتژی جهت بهرهبرداری بهینه از توان بالقوه باد در صنعت برق کشور میباشد. فعالیتهایی که در قالب این محور انجام خواهد شد عبارتند از:
6-1-1- شناسایی، مطالعه و بررسی انواع روش ها و تکنیک های پتانسیل سنجی و کاربردهای آنها و وضعیت حال و آینده آنها در جهان (سیاست جهانی).
هدف: شناسایی و بررسی فنی – اقتصادی روش ها و تکنیک های پتانسیل سنجی و کاربردهای متنوع آن و بررسی وضعیت حال و آینده فنآوریهای پتانسیل سنجی در جهان و بررسی سیاستهای جهانی در مورد توسعه این فنآوریها.
6-1-2- شناسائی و بررسی بازار های داخلی و جهانی پتانسیلسنجی و امکانسنجی بهرهبرداری از توربین های برق بادی در داخل کشور
هدف: در این بخش کل بازارهای داخلی و همسایه، جهت شناخت منابع باد و امواج به دقت مورد بررسی قرار خواهد گرفت. هدف نهایی از این مطالعه زمینهسازی جهت تعیین استراتژی برای تعیین ظرفیت واقعی بالقوه منابع بادی و آبی جهت بکارگیری در توسعه مزارع برق بادی در کشور میباشد.
6-1-3- تدوین قوانین، مقررات، تعرفهها و استاندارهای لازم جهت بهرهبرداری از تجهیزات و روش های متنوع پتانسیل سنجی
هدف: در این بخش یکی دیگر از ابزارهای لازم برای تدوین استراتژی بهره برداری از توان بالقوه انرزی باد در کشور مورد بررسی و استنتاج قرار میگیرد. در ابتدا کلیه قوانین و مقررات، تعرفهها و استانداردهای وضع شده در کشورهای پیشرو در زمینه پتانسیل سنجی انرژی های بادی و آبی به دقت مورد بررسی قرار گرفته و سپس اقدام به تدوین این اجزا با توجه به شرایط سیاسی – فرهنگی – اجتماعی – علمی و اقلیمی ایران میشود.
6-1-4- مطالعه و شناخت نرم افزارهای روز دنیا جهت بروز رسانی نرم افزارهای پتانسیل سنجی
هدف: یکی از بارزترین و مهمترین ابزار شناخت منابع بادی و امواج، نرم افزارهائی است که با توجه به وضعیت توپوگرافی و جغرافیائی کشور مورد استفاده قرار می گیرند. هرچه دقت این نرم افزارها بیشتر باشد، نتایج حاصل از تحلیل داده های بادسنجی یا سنجش میزان انرژی موجود در جریان های بادی و آبی در مناطق مختلف کشور، بیشتر خواهد بود. در نتیجه شناخت این نرم افزارها و دقت در انتخاب بهترین نرم افزارهای روز دنیا یکی از مهمترین وظایف این گروه بوده و در دستور کار آن قرار دارد.
6-2- تحقیق و توسعه (R & D)
هدف: هدف از این فعالیت، شناخت و توسعه تکنیک های پتانسیل سنجی انرژی باد و امواج برای بخشهای مختلف صنعتی و اقتصادی کشور میباشد. همچنین یکی دیگر از اهداف، تعیین بهترین روش برای پتانسیل سنجی در مناطق دور افتاده با استفاده از آخرین متدهای روز دنیاست. بنابراین پروژههایی که در این بند مطرح میگردد، اهداف فوق الذکر را دنبال میکند. فعالیتهایی که به این منظور میبایست انجام گیرد عبارتند از:
هدف: روش های مدرن و روز دنیا توان اصلاح نتایج سنجش ظرفیت باد مناطق مختلف بادخیز را داشته و این امکان را می دهد که با برداشت دقیق تر اطلاعات مناطقی که توان بادخیزی بهتری دارند، ویرایش های بهتری اطلس باد کشور حاصل گردد.
6-2-2- مطالعه در زمینه تعیین میزان انرژی نهفته در امواج و مکانیزم ها و تکنیک های مختلف تبدیل انرژی امواج به اشکال دیگر انرژی هدف: هدف از این مطالعه، بررسی و تحقیق در زمینه شناخت روش های تعیین انرژی قابل استحصال در خصوص سیستم های انرژی امواج از قبیل : سیستم های شناور، سیستم های تقویت کننده حفره ای ((Cavity Resonator، سیستمهای تغییر فشار، سیستم های امواج خروشان، سیستم هائی که با حرکت ذرات آب عمل می کنند، بادامک غوطه ور سالتر، شناور کاکرل و سیستم های غیر فعال ساحلی، می باشد.
6-2-3- مطالعه در زمینه روش های تعیین میزان ظرفیت قابل استحصال انرژی جزر و مد (Tidal Energy).
هدف: با توجه به جزر و مدهای قوی در مناطق ساحلی جنوب کشور بخصوص شمال خلیج فارس (مثلاً در دهانه اروند رود) بررسی توان بالقوه این انرژی در سواحل جنوبی کشور از اهمیت خاصی برخوردار بوده و یکی از اهداف این گروه می باشد. قابل ذکر است اختلاف جزر و مد در تنگه هرمز گاه تا 5/3 متر می رسد، لذا شناخت روش های پتانسیل سنجی این انرژی در سواحل جنوبی کشور و آشنائی با آخرین تکنیک های پتانسیل سنجی در این خصوص یکی از اهداف این گروه بوده و گروه مطالعات تفصیلی و تهیه طرح سازمان در نظر دارد با تعریف پروژه هائی در این خصوص در راستای نیل به این مقصود قدم بردارد.
هدف: خلیج فارس یکی از گرمترین دریاهای خاورمیانه است و گاه دمای آن در مرداد ماه به 35 درجه سانتی گراد می رسد، اما با توجه به آنکه پروفیل دقیقی از دمای آن نسبت به عمق دریا وجود ندارد امکان اظهار نظر در خصوص انرژی گرمائی نهفته در این دریا تاکنون میسر نبوده است. لذا این گروه در نظر دارد با بررسی و شناخت روش های تعیین پروفیل دما در عمق دریاها برای تشخیص وضعیت پروفیل آب سرد در عمق خلیج فارس اقدام نماید.
6-2-5- تحقیق و توسعه در زمینه استفاده از جریان های دریائی در دریاهای شمال و جنوب کشور
قابل ذکر است داده های آماری قابل ملاحظه ای در این زمینه وجود ندارد، اما پیش بینی می شود که جریان های قابل بهره برداری در دریاهای دو سوی کشور وجود داشته باشد لذا این گروه در نظر دارد مطالعاتی در این زمینه آغاز و در صورت دستیابی به نتایج ارزشمند در این خصوص، اقدام به شناخت این منابع در دریاهای یاد شده نماید .
6-3- آموزش و انتشارات
هدف: هدف غایی از این گونه فعالیتها 1) پرورش نیروهای متخصص و آگاه و بالا بردن سطح دانش فنی در زمینه شناخت منابع بادی و دریائی در کشور، 2) ایجاد بسترهای مناسب جهت انتقال این دانش به کشورهای همسایه و گشودن بازار در این کشورها و 3) تقویت بازارهای داخلی و آگاهی دادن به عموم در مورد توان بالقوه کشور در دستیابی به بهترین نقاط قابل بهره برداری در زمینه های یاد شده میباشد. این فعالیتها به موازات پیشرفت فعالیتهای دیگر پروژه انجام شده و به عبارتی پشتوانه نتایج حاصله از آن فعالیتها میباشد. بطور کلی اهم فعالیتهایی که در این محور انجام خواهد شد عبارتند از:
6-3-1- ایجاد بخش اختصاصی پتانسیل سنجی و شناخت منابع باد و امواج در وب سایت سازمان
هدف: هدف از ایجاد بخشی در وب سایت یاد شده ارتباط مستقیم با کلیه علاقمندان و مخاطبان در سراسر دنیا و عرضه کردن نتایج تحقیقات و مطالعات انجام شده در کشور در زمینه شناخت منابع انرژی باد و امواج است. از طریق این وب سایت میتوان به تقویت بازارهای داخلی و خارجی کمک نمود. از جمله فعالیتهای دیگری که در این وب سایت میتوان انجام داد، ایجاد صفحات بحث و مباحثه (discussion page) برای بحث و تبادل نظر کارشناسان و فعالان این دانش میباشد.
6-3-2- برگزاری منسجم و مدون میزگردها و جلسات مباحثه
هدف: هدف از برگزاری چنین جلساتی معرفی هر چه بیشتر فعالیتهای انجام شده در زمینه فوق الاشاره و جلب توجه مسئولین امر برای فراهم آوردن زمینههای مناسب جهت توسعه هر چه بیشتر پتانسیل سنجی در کشور میباشد.
6-3-3- ارتباط با مراکز علمی معتبر دنیا در زمینه شناخت منابع باد و امواج با هدف تبادل اطلاعات
هدف: هدف از ارتباط با این گونه مراکز علمی در دنیا، 1) معرفی فعالیتهای صورت گرفته در ایران در زمینه مذکور و 2) بهره گیری از نتایج مطالعات و تحقیقات آنها در این خصوص میباشد. یکی از ملزومات چنین ارتباطی ایجاد وب سایت اختصاصی میباشد که در بند 1 بدان اشاره شد.
6-3-4- برگزاری کلاسهای آموزشی
هدف: هدف از این کلاسها بالا بردن سطح آگاهی تمام عواملی است که دست اندر کار انرژی برق بادی در سطح کشور هستند. همچنین میتوان از دانشمندان و متخصصین خارجی نیز جهت برگزاری دورههای آموزشی در داخل کشور دعوت به عمل آورد.
6-3-5- برگزاری سمینارها و کارگاههای آموزشی داخلی و بین المللی
هدف: بدیهی است که برگزاری چنین سمینارها و کارگاههای آموزشی، تا چه اندازه میتواند در پیشبرد اهداف پروژه و نیز بالا رفت سطح دانش فنی متخصصان داخلی مثمر ثمر و مفید باشد.
6-3-6- فراهم آوردن فرصتهای مطالعاتی، همکاری با شرکتها و سازمانهای تحقیقاتی خارجی در تحقیق و توسعه مشترک
هدف: این فعالیتها نیز در جهت ارتقا سطح علمی متخصصان داخلی صورت خواهد گرفت.
